Proefperiodes en abonnementen opzeggen

Een gratis proefperiode is een abonnement met een pauzeknop die vanzelf loslaat. Dat is geen schande, het is het verdienmodel, en het werkt omdat de dag waarop de proef eindigt nooit de dag is waarop je eraan denkt. De verdediging is dus geen juridische, maar een agenda: zet de einddatum erin op het moment dat je de proef start, één dag vroeger dan de echte, en zeg op via hetzelfde kanaal als waarlangs je begon. Bewaar de bevestiging.

Toch is er ook recht, en het begint bij de knop. Sinds 13 juni 2014 moet een bestelknop die geld kost dat ook zeggen: "bestelling met betalingsverplichting" of woorden van die strekking. Een proefperiode die overgaat in een betaald abonnement moet dat vóór die knop vermelden, mét het bedrag dat daarna gaat lopen. Staat het er niet, dan ben je aan de vervolgbetaling niet gebonden. En op een abonnement dat je online afsluit heb je de gewone bedenktijd van veertien dagen, met één addertje: bij digitale diensten mag de winkel meteen beginnen als jij daar uitdrukkelijk mee instemt en erkent dat je daarmee je bedenktijd opgeeft. Dat vinkje staat er niet voor niets, en het staat er vaak al aangevinkt.

Voor wat daarna komt, heeft Nederland de Wet Van Dam, in werking sinds 1 december 2011. Na de eerste periode mag een abonnement niet meer stilzwijgend voor een nieuwe vaste termijn worden verlengd: het loopt door voor onbepaalde tijd en je kunt het op elk moment opzeggen, met een opzegtermijn van ten hoogste één maand. "Verlengd tot volgend jaar" na het eerste jaar is dus geen geldige mededeling, en je zegt gewoon op.

Wat je verder mag verwachten: opzeggen mag langs dezelfde weg als afsluiten. Een dienst die je online liet instappen en je voor het uitstappen naar een telefoonnummer stuurt dat alleen op werkdagen opneemt, maakt het je moeilijk, maar de opzegging telt vanaf jouw bericht, niet vanaf hun bevestiging. Schrijf de datum op. En een bankkaart die vervalt stopt niets: de dienst probeert het gewoon opnieuw, en het abonnement loopt door tot je het zelf hebt beëindigd.

Bij Amazon Prime en de andere grote diensten zit de opzegknop in je account, meestal drie klikken diep. Bij een kleine dienst die je nooit eerder zag, is de vraag of je hem straks nog vindt een reden om het proefaanbod te laten liggen. Wat je verder van een verkoper mag eisen, staat in Je rechten bij een online aankoop; hoe je betaalt bepaalt of een geweigerde terugbetaling nog ergens anders te halen is, en dat lees je in Hoe je betaalt, bepaalt wat je terugkrijgt.