Hoe je betaalt, bepaalt wat je terugkrijgt

Hoe je betaalt, bepaalt wie je kunt aanspreken als het misloopt. De winkel altijd, dat is de wet. Maar of er daarnaast nog iemand is die je geld kan terughalen zonder dat je de winkel hoeft te overtuigen, hangt af van de knop die je bij het afrekenen koos.

iDEAL is een overschrijving. Het geld gaat van jouw rekening naar die van de winkel, meteen en definitief, en je bank kan dat niet terugdraaien. Dat is prima bij een winkel die je kent. Bij een winkel die je niet kent, is het een keuze om al je bescherming bij de winkel zelf te leggen. Een overschrijving vooraf naar een rekeningnummer is dezelfde keuze in een nog kalere vorm, en het is de betaalmethode die nepwinkels het liefst hebben: vaak de enige die ze aanbieden.

Een kreditkaart heeft een terugvorderingsprocedure. Komt het pakje niet, gaat de winkel failliet, of blijkt de winkel niet te bestaan, dan kun je bij je bank een chargeback vragen: de bank haalt het bedrag terug bij de bank van de verkoper. Daar zit een termijn op die in maanden wordt geteld, niet in jaren, en je bank weet welke. Bewaar de bestelbevestiging en de correspondentie; de bank vraagt erom. Sinds 13 januari 2018 mag een winkel je geen toeslag meer aanrekenen omdat je met een consumentenkaart betaalt, dus "kaart kost extra" is een reden om ergens anders te kopen.

PayPal zit ertussenin. De kopersbescherming dekt een pakje dat niet komt en een product dat wezenlijk afwijkt van de beschrijving, op voorwaarde dat je het geschil opent binnen de termijn die PayPal daarvoor stelt en dat je betaalde als aankoop, niet als betaling aan "vrienden en familie". Die laatste variant is een overschrijving met een ander logo, en wie je vraagt om zo te betalen, vraagt je om je bescherming weg te geven.

Achteraf betalen, via Klarna, Riverty of in3, draait de volgorde om: het pakje komt, en dan pas het geld. Komt het niet, dan zet je de betaling stil bij de betaaldienst en is het probleem meteen ook van hen. Dat is de sterkste positie die een koper kan hebben, met één kanttekening: het is een krediet. De Europese richtlijn 2023/2225 van 18 oktober 2023 brengt deze diensten vanaf 20 november 2026 onder de regels voor consumentenkrediet, met een verplichte toets of je het kunt betalen. Dat zegt genoeg over wat het is.

Bij Amazon en de andere grote winkels maakt de keuze weinig uit; die winkels betalen terug als ze moeten. De keuze doet ertoe bij de winkel die je vorige week nog niet kende. Daar is de volgorde eenvoudig: achteraf betalen als het kan, een kaart als het moet, iDEAL alleen als je de winkel al vertrouwt, en een overschrijving vooraf nooit. Wat je verder aan een onbekende winkel kunt zien, staat in Is deze webshop te vertrouwen?; wat je van elke winkel mag eisen in Je rechten bij een online aankoop.