Je rechten bij een online aankoop

Bij een online aankoop bij een professionele verkoper heb je twee rechten die los van elkaar staan, en die door elkaar halen kost mensen geld. Het ene gaat over spijt. Het andere gaat over gebreken.

Het eerste is het herroepingsrecht: veertien dagen vanaf de dag dat je het pakje ontvangt, waarin je de aankoop mag annuleren zonder één reden op te geven. Niet omdat er iets mis is - gewoon omdat je van gedachten bent veranderd. Heeft de verkoper je nooit over dit recht geïnformeerd, dan loopt de termijn niet af na veertien dagen maar pas twaalf maanden later. Dat is geen detail: het is precies de situatie bij een winkel die zijn voorwaarden niet op orde heeft, en dus precies de winkel waar je het nodig hebt. Als je bij Amazon of een andere grote winkel koopt zie je die termijn netjes vermeld staan; bij een naam die je vorige week nog nooit had gehoord, kijk je beter even.

Annuleer je, dan moet de verkoper binnen veertien dagen terugbetalen - het product én de standaard verzendkosten die je bij het bestellen betaalde. Hij mag daarmee wachten tot hij de goederen terug heeft of tot jij kunt aantonen dat je ze verstuurd hebt, maar langer niet. De kosten om het pakje terug te sturen zijn voor jou, tenzij de winkel aanbiedt ze te betalen of vergat te melden dat ze voor jou waren. Een winkel die geen leverdatum afsprak, moet binnen dertig dagen leveren.

Niet alles valt eronder. Maatwerk, verse producten, verzegelde cd's, dvd's of software waarvan je de verzegeling verbrak, tickets voor een concert of hotel op een bepaalde datum: daar is geen bedenktijd. Bij een particuliere verkoper trouwens ook niet - dat is geen consumentenkoop.

Het tweede recht is de wettelijke garantie, en die staat volledig los van de bedenktijd. Twee jaar vanaf de levering, op alles wat je als consument nieuw koopt bij een handelaar. Werkt het product niet zoals je mocht verwachten, dan heb je recht op herstelling of vervanging, kosteloos - inclusief de verzendkosten om het op te sturen. Lukt dat niet binnen een redelijke termijn of zonder ernstige overlast, dan mag je een prijsvermindering of je geld terug vragen.

En hier zit de Belgische bijzonderheid. Sinds 1 juni 2022 wordt gedurende die volledige twee jaar vermoed dat het gebrek er al was bij de levering. Jij hoeft dus niets te bewijzen; wil de verkoper eronderuit, dan moet hij aantonen dat het gebrek er niet was. Europa schrijft daarvoor één jaar voor. België ging verder. Een verkoper die in maand achttien vraagt of je het misschien hebt laten vallen, draait de bewijslast om, en dat mag niet.

Bij tweedehands mag de verkoper de garantietermijn contractueel inkorten, maar nooit onder één jaar. Staat er niets over in de voorwaarden, dan geldt gewoon twee jaar.

Tot slot: de garantie van de fabrikant is iets anders. Dat is een commerciële belofte bovenop je wettelijke rechten, nooit in de plaats ervan. "De garantie is verlopen" van een fabrikant zegt niets over wat je van de verkoper mag eisen, en het is de verkoper bij wie je aanklopt.