Domela nieuwenhuis

Ferdinand Domela Nieuwenhuis (1846-1919), de "Messias" van de Nederlandse arbeidersklasse, behoort ongetwijfeld tot de meest fascinerende persoonlijkheden, zowel uit onze nationale geschiedenis, als uit de geschiedenis van de internationale socialistische arbeidersbeweging. "Geen man in Nederland heeft zoveel liefde en zoveel afschuw verwekt" werd reeds van hem gezegd toen zijn openbaar optreden nog op geen stukken na ten einde neigde. Alle stadia van zijn ontwikkelingsgang, van predikant tot vrijdenker, van radicaal tot socialist, en van sociaaldemocraat tot anarchist, 'van Christen tot anarchist' zoals hij het zelf omschreef, hebben ook thans hun actualiteit. Veel van Domela's uitspraken en stellingnames, waarbij als een rode draad door zijn gehele leven de overtuiging loopt, dat het volk het zelf moet doen, zijn van een verrassende frisheid. Albert de Jong werd - in 1891 - geboren in een typisch 'Domela'-milieu. Hij was zijn leven lang actief in de antimilitaristische- en anarchosyndicalistische bewegingen die hun ontstaan mede aan Ferdinand Domela Nieuwenhuis te danken hebben. Vooral in zijn laatste levensjaren heeft Albert de Jong zich intensief en op verantwoorde wijze met Domela Nieuwenhuis beziggehouden. De korte biografie in de serie Grote figuren, waarvan de eerste druk in 1966 verscheen, is zonder meer de belangrijkste - en betrouwbaarste! - van het vele dat tot op heden over Domela Nieuwenhuis geschreven is.