Originele manieren om geld te geven als cadeau

Geld is het cadeau dat iedereen kan gebruiken en dat toch vaak tegenvalt als het uit een envelop komt. Het bedrag is zelden het probleem, de overhandiging wel. Wie geld geeft, geeft eigenlijk een keuze: koop wat je zelf wilt. Wat ontbreekt, is het moment. Alles hieronder gaat over dat moment terugbrengen, zonder dat het gekunsteld wordt.

Vouw het. Een biljet laat zich vouwen tot een hemd met kraag, een hartje, een vlinder of een waaier. Het kost een kwartier met een filmpje ernaast, en het resultaat is meteen herkenbaar als moeite. Vouw niet te strak: de ontvanger moet het biljet weer kunnen openvouwen zonder scheuren, en een gehavend biljet wordt niet overal zonder morren aangenomen. De vorm mag iets zeggen over de aanleiding: een hemd voor wie net een eerste baan heeft, een vlinder voor een geboorte.

Laat het groeien. De geldboom: kale takken in een vaas, met biljetten die opgerold of als bloemen gevouwen aan de takken hangen. Dit werkt vooral als meerdere mensen samen geven, want iedereen hangt zijn eigen tak vol en de boom groeit tijdens het feest. Wie geen vaas wil: een echte plant met wortels, met het geld tussen de bladeren. Dan blijft er iets staan als het geld op is.

Maak er een zoektocht van. Een envelop is in dertig seconden open. Een reeks aanwijzingen door het huis of de buurt rekt dat op tot een half uur dat iedereen zich herinnert. Het hoeft niet ingewikkeld te zijn: vijf briefjes, elk met een raadsel dat naar de volgende plek wijst, en het geld op de laatste. Voor kinderen werkt een echte schatkaart met een kruis erop; voor volwassenen een reeks foto's van plekken die iets betekenen. Leg het geld niet op een plek waar iemand anders het eerst vindt.

Geef het een doel, maar laat de keuze. Een pot met een etiket, "voor de reis", "voor de eerste maand op kamers", "voor het rijbewijs", zegt dat je weet waar iemand mee bezig is. Het geld blijft vrij te besteden; het etiket is een gebaar, geen voorwaarde. Vermijd etiketten die als kritiek klinken ("voor een fatsoenlijke jas"). Wie het doel niet kent, kan het gewoon vragen, of kijkt op het verlanglijstje van de ontvanger: daar staat vaak precies waar iemand voor spaart.

Verstop het. Geld in een ballon die kapot geprikt moet worden, een biljet bevroren in een blok ijs (in een diepvrieszakje, anders is het geld nat en het tapijt ook), een doos in een doos in een doos. Dit werkt bij mensen die van gedoe houden. Bij wie dat niet doet, is het gedoe een cadeau voor de gever en niet voor de ontvanger.

Doe er iets bij dat blijft. Geld verdwijnt in de grote hoop; een kaartje met wat je hoopt dat ermee gebeurt niet. Schrijf op wat jij ermee zou kopen, of vraag om later een foto van wat het geworden is. Dat laatste maakt van een envelop een gesprek achteraf, en dat gesprek is meestal het deel dat men onthoudt.

Wat je beter niet doet. Geen geld dat de ontvanger niet zonder gedoe kwijt kan: vreemde valuta van je laatste reis, of bonnen van winkels waar iemand nooit komt. Een cadeaubon lijkt op geld maar is het niet: hij vervalt, hij werkt in één winkel, en als die winkel sluit, is de bon weg. Wie toch een bon geeft, kiest een winkel waar de ontvanger echt komt en schrijft de vervaldatum op het kaartje.

Bij grotere bedragen. Een som die verder gaat dan een verjaardag, bijvoorbeeld voor een eerste woning, is fiscaal een schenking. In Nederland geldt daarvoor een jaarlijkse vrijstelling, en boven dat bedrag hoort een aangifte schenkbelasting. De bedragen veranderen elk jaar, dus kijk voor zo'n som eerst op de site van de Belastingdienst. Een mooie vouw helpt daar niet bij.