POL - PensareDiverso 935 - Eksperyment z podwójną szczeliną.

Istnieją eksperymenty, które – z pozorną skromnością – zmieniają sam sposób, w jaki jesteśmy zmuszeni postrzegać rzeczywistość. Eksperyment z podwójną szczeliną należy do tej ostatniej kategorii. W rzeczywistości nie jest to tylko jeden z eksperymentów leżących u podstaw fizyki kwantowej: ciągła ewolucja materiału badawczego, od fal świetlnych Younga po elektrony, atomy i duże cząsteczki, przebiega ściśle równolegle z samą historią teorii kwantowej. Książka ilustruje tę równoległą ścieżkę. Sama aparatura eksperymentalna jest niemal rozbrajająca w swojej prostocie: źródło światła, bariera z dwiema bardzo cienkimi szczelinami oraz, z tyłu bariery, ekran, na którym rejestruje się to, co przez nią przechodzi. Nie potrzeba gigantycznych akceleratorów ani obserwatoriów kosmicznych. A jednak z tych dwóch szczelin rodzi się jedno z najgłębszych pytań: dlaczego zachowanie cząstki zmienia się w zależności od obecności lub braku obserwatora? Jeśli wyślemy fale w kierunku obu szczelin, na ekranie za nimi pojawi się wzór interferencyjny: jasne i ciemne pasma, charakterystyczny znak nakładających się, wzmacniających się i znoszących się fal. Jak dotąd nic zbyt zaskakującego. Ale jeśli wyślemy cząstki pojedynczo (na przykład fotony), wynik staje się oszałamiający. Każdy pojedynczy foton przechodzi przez obie szczeliny, tak jakby były to dwa fotony, i tworzy wzór interferencyjny na ekranie. W praktyce foton interferuje sam ze sobą. Jeśli jednak spróbujemy ustalić, przez którą szczelinę przeszedł foton, umieszczając detektor, interferencja znika, a foton rysuje na ekranie pojedynczy punkt . Wydaje się, że obserwacja wywiera tajemniczą władzę nad materią. Od tego momentu temat staje się równie fascynujący, co delikatny. Eksperyment z podwójną szczeliną był często przekształcany w bajkę o…