Zen en kwantumfysica.

De ontmoeting tussen zenfilosofie en kwantumfysica is niet zomaar een merkwaardig samengaan van Oost en West, spiritualiteit en wetenschap. In plaats daarvan is het een gelegenheid voor een diepgaande dialoog tussen twee wereldbeelden die, hoewel geboren in radicaal verschillende contexten, elk op hun eigen manier dezelfde fundamentele vragen over realiteit, perceptie en bewustzijn zijn gaan stellen. De zenmonnik wandelt in de tuinen van Kyoto. De natuurkundige dwaalt rusteloos rond in de laboratoria van Genève. Beiden zoeken antwoorden, beiden omarmen mysterie. Meester Eihei Dōgen schrijft in de 13e eeuw in zijn 'Shōbōgenzō' dat 'de Weg fundamenteel volmaakt is en het geheel doordringt. Maar wie herkent het?" Een paar eeuwen later stelt Niels Bohr, een van de grondleggers van de kwantumfysica: "Wie niet verrast is door de kwantumtheorie, heeft het niet echt begrepen." In deze twee zinnen komt een identieke urgentie naar voren: de werkelijkheid is nooit wat ze op het eerste gezicht lijkt. Schijn bedriegt, waarheid gaat schuil onder de sluier van gewoonte. De zenfilosofie cultiveert de kunst van de paradox. Haar kōan breken de gewone logica af en openen een glimp van de stilte. Kwantumfysica spreekt de taal van experimenten die het gezond verstand tegenspreken. In 1927, in Solvay, daagt Einstein Bohr uit: "God dobbelt niet met het universum." Maar de werkelijkheid reageert met de onvoorspelbaarheid van deeltjes, met het mysterie van de waarnemer die de waargenomen wereld verandert. Laboratoria worden tempels, meditatie lijkt op een reis naar het onzichtbare. Er is een dunne draad die door de eeuwen en culturen heen het zenklooster en het wetenschappelijk laboratorium verbindt. Beide vieren onzekerheid. Beide stellen dogma's in vraag. Zen nodigt uit om woorden te laten…